Wrzesień 28, 2017

Lek. Med. Damian Korzybski

Powikłania po anginie

Mężczyzna z zapaleniem zatok przynosowych

Najwięcej przypadków anginy odnotowuje się od późnej jesieni do wczesnej wiosny. Ostre zapalenie migdałków podniebiennych i gardła przenosi się drogą kropelkową. Nieleczone lub leczone nieprawidłowo może prowadzić do powikłań ze strony różnych narządów – zagrażających zdrowiu, a nawet życiu.

Angina – przyczyny, objawy, leczenie

Anginę mogą wywołać bakterie lub wirusy. Za zapalenia o etiologii bakteryjnej najczęściej odpowiada Streptococcus pyogenes (paciorkowiec ß-hemolizujący grupy A), znacznie rzadziej paciorkowce grupy C i G (Arcanobacterium haemolyticum, Mycoplasma pneumoniae).

W przypadku anginy wirusowej okres wylęgania choroby wynosi 2-3 dni. Obraz kliniczny przypomina przeziębienie – obejmuje niewysoką gorączkę, ból gardła, kaszel, katar, chrypkę oraz powiększenie węzłów szyjnych tylnych. Objawy ustępują po kilku dniach odpoczynku w łóżku i leczeniu objawowym, polegającym na podawaniu leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych (paracetamol, ibuprofen) oraz leków łagodzących dolegliwości ze strony gardła (np. z benzydaminą).

Angina paciorkowcowa „wykluwa się” do 5 dni, zwiastują ją bóle głowy i ogólne osłabienie. Zaczyna się gwałtownie szybkim wzrostem temperatury ciała (nawet do 40 st. C) z towarzyszącymi bólami stawowo-mięśniowymi. Stan zapalny zajmuje miąższ migdałków, które są obrzęknięte i mocno przekrwione z żółtawo-białawymi nalotami w kryptach. Do charakterystycznych objawów choroby należy silny ból gardła i powiększone węzły chłonne szyjne przednie. Po kilku dniach dolegliwości stopniowo ustępują, dłużej utrzymuje się stan podgorączkowy i osłabienie.

Anginę bakteryjną leczy się objawowo, często terapia wymaga włączenia antybiotyku, z wyboru jest to penicylina (penicylina fenoksymetylowa (V)). Pacjentom uczulonym na penicyliny zwykle zaleca się antybiotyk makrolidowy. Leczenie trwa 10 dni.

Sprawdź: Skuteczne domowe sposoby na ból gardła

Powikłania po anginie

Nieleczone, leczone zbyt późno lub źle leczone zakażenie paciorkowcem ß-hemolizującym grupy A wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań – głównie ropnych. Zdecydowanie rzadziej spotyka się zapalenie płuc i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub powikłania immunologiczne, jak gorączka reumatyczna czy ostre kłębuszkowe zapalenie nerek.

Ropień okołomigdałkowy

Aktualnie do najczęstszych powikłań po anginie należy ropień okołomigdałkowy, który rozwija się między torebką migdałka a powięzią mięśni ściany gardła. Do komplikacji przyczyniają się bakterie niezwalczone podczas leczenia, które zbierają się w pobliżu migdałków i prowadzą do utworzenia ropnia i gorączki. Wśród objawów klinicznych wymienia się również silny, kłujący ból twarzy promieniujący do ucha, ból gardła oraz obrzęk i powiększenie węzłów chłonnych w okolicy kąta żuchwy. To dolegliwości przeważnie jednostronne (występują po stronie nacieku ropnego). Może pojawić się szczękościsk i stłumienie głosu. Powikłanie po anginie, takie jak ropień okołomigdałkowy wymaga szybkiego wdrożenia leczenia, polegającego na drenażu ropnia i antybiotykoterapii.

Zapalenie ucha środkowego

Innym, częstym powikłaniem po anginie jest zapalenie ucha środkowego (wewnętrznego), na które zwykle zapadają małe dzieci. Chorzy cierpią z powodu jednostronnego, tętniącego bólu ucha o dużym nasileniu, który może intensyfikować się w pozycji leżącej. W uchu gromadzi się płyn surowiczy, pojawiają się szumy i upośledza się słuch. Pacjenci skarżą się na zaburzenia snu, w 25 proc. przypadków występuje też gorączka.

Z reguły leczenie tego powikłania po anginie polega na podaniu miejscowych leków obkurczających błony śluzowe oraz leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, a w niektórych przypadkach także antybiotyku. Rzadko zaleca się nacięcie błony bębenkowej w celu ewakuacji wydzieliny lub pobrania próbki do badania mikrobiologicznego.

Zapalenie zatok przynosowych

Kiedy infekcja wywołuje zapalenie i obrzęk śluzówek nosa i zatok, dochodzi do zaburzeń drożności ujść-połączeń zatok z jamą nosa, co utrudnia wentylację i ewakuację nagromadzonej wydzieliny. Obrzęk kompleksów ujściowo-przewodowych nie pozwala na sprawne usuwanie śluzu i powoduje zaleganie wydzieliny w zatokach. Odczyn śluzu obniża się; tworzy się środowisko sprzyjające namnażaniu bakterii. Zapalenie rozwija się i prowadzi do uszkodzeń nabłonka błony śluzowej zatok. Pojawiają się bóle głowy, twarzy, gorączka, wydzielina ropna w nosie i zaburzenia węchu. Leczenie tego powikłania po anginie może wymagać włączenia antybiotyku działającego na paciorkowce.

Zapalenie płuc

Nieprawidłowe leczenie anginy może ułatwić paciorkowcom szerzenie się drogami oddechowymi i wywołanie zapalenia płuc. To powikłanie anginy najczęściej dotyka osoby palące, z upośledzoną odpornością, małe dzieci i osoby starsze. Kluczowe objawy choroby to znaczne osłabienie i kaszel – początkowo suchy, który z czasem zmienia się w mokry – z odkrztuszaniem plwociny. Zapalenie płuc przebiega z wysoką gorączką, dreszczami i zlewnymi potami. Duszności, ucisk i ból klatki piersiowej nasilają się podczas kaszlu i oddychania. W leczeniu bakteryjnego zapalenia płuc stosuje się antybiotyki.

Czytaj więcej: Zapalenie płuc – objawy, sposoby leczenia

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Do groźnych powikłań po anginie paciorkowcowej należy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które rozwija się, gdy drobnoustroje przedostaną się do płynu mózgowo-rdzeniowego. Towarzyszą mu dotkliwe bóle głowy i karku oraz sztywność karku ograniczająca ruchy głowy. Na obraz kliniczny choroby składają się: gorączka, mdłości, wymioty i tzw. objaw Kerniga górny, związany z zajęciem opon przez stan zapalny (zgięcie kończyn w stawie biodrowym i kolanowym po przygięciu tułowia do przodu). Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych wymaga hospitalizacji – trzeba jak najszybciej podać antybiotyk drogą dożylną oraz leki przeciwzapalne i przeciwobrzękowe, które zapobiegają obrzękowi mózgu.

Późne powikłania immunologiczne

Antygeny bakterii, które powodują anginę, wykazują podobieństwo do grupy antygenów charakterystycznych dla organizmu ludzkiego. Istnieje więc ryzyko, że przeciwciała wyprodukowane w czasie choroby przez układ immunologiczny zaczną reagować z własnymi tkankami. Jako późne powikłania mogą rozwinąć się choroby autoimmunologiczne: zapalenie kłębuszków nerkowych i gorączka reumatyczna, która prowadzi do uszkodzeń stawów i serca.

Czytaj również: Powikłania grypy

Linia produktów Tantum Verde