Październik 11, 2017

Lek. Dorota Orzechowska

Grypa u dzieci – obalamy mity!

Dziewczyna siedzi pod kocem i pije gorący napój

Grypa jest chorobą, którą wywołują wirusy. Niestety, często przechodzą różnego rodzaju ewolucje (tzw. zmienność antygenowa), co wpływa na nieustanną konieczność poszukiwania nowych leków oraz sposobów radzenia sobie z chorobą. Tym bardziej, że nieraz jej występowanie w sezonach epidemicznych jest bardzo nasilone - także wśród dzieci.

Ciężki przebieg, możliwe liczne, wielonarządowe powikłania, przypadki zgonów – wszystko to wiąże się z zachorowaniem na grypę. Zdarza się jednak, że diagnoza jest bagatelizowana i błędnie podąża się za mitami, którymi od lat wirus grypy jest otaczany. Stąd też pojawia się potrzeba zarówno zwiększania świadomości samej choroby, jej leczenia, jak i profilaktyki. 

Mity związane z grypą u dzieci, które należy obalić

  • Młody organizm jest silny, poradzi sobie – MIT

Owszem, organizm dziecka potrafi regenerować się w niesamowity sposób. Niestety jednak nie jest jeszcze do końca rozwinięty i nie ze wszystkimi zagrożeniami radzi sobie w taki sposób, jak robi to chociażby układ immunologiczny dorosłej osoby. Co więcej, nie każde dziecko jest takie samo i koniecznie należy unikać w tym kontekście generalizacji. O ile dla jednego dziecka rzeczywiście wirus grypy nie będzie stanowił zagrożenia i zakażenie przejdzie niemalże niezauważone, o tyle inne może ponieść poważne konsekwencje.

Przykład? Z wirusem grypy wiąże się m.in. destrukcja nabłonka oskrzelowego. Jeśli dziecko nie ma problemów z drogami oddechowymi, stopniowo dojdzie do jego regeneracji (chociaż nawet w takim przypadku może trwać to naprawdę długo i łączy się chociażby z kilkutygodniowym kaszlem poinfekcyjnym). Jeśli jednak dziecko zmaga się np. z astmą oskrzelową, może to prowadzić do poważnych – nawet trwałych – powikłań. Warto przy tym pamiętać, że gdy chodzi o astmę, może towarzyszyć jej również ostra niewydolność oddechowa, której ryzyko wystąpienia w przebiegu grypy jest znacznie wyższe niż w momencie braku infekcji. To stan bezpośrednio zagrażający życiu – w takim wypadku twierdzenie, że młody organizm sam poradzi sobie z chorobą, jest nieodpowiedzialne.

  • Grypę łatwo rozpoznać – MIT

Grypa jest chorobą, która objawia się podobnie do innych infekcji wirusowych.Związana jest z takimi symptomami, jak gorączka, ból głowy, mięśni, ogólne osłabienie oraz zaburzenia w pracy dolnych i górnych dróg oddechowych. Co więcej, może być trudna do różnicowania nie tylko z innymi zakażeniami wirusowymi, lecz także infekcjami o podłożu bakteryjnym, co może wymagać dodatkowych badań laboratoryjnych. 

Grypie mogą towarzyszyć także symptomy związane z pracą układu pokarmowego – bóle brzucha, wymioty, biegunka etc. Nieraz powoduje to mylne szukanie diagnozy właśnie w tym kierunku.

Warto zatem pamiętać, że jeżeli dziecko zgłasza niepokojące objawy, nie powinno się diagnozować go bez konsultacji z lekarzem. Nie zawsze pierwsze sygnały dają jasny obraz sytuacji.

  • Powikłania mogą wiązać się tylko z układem oddechowym – MIT

Powikłania związane z grypą mogą być wielonarządowe. Zgadza się, najczęstsze jest zapalenie płuc. Warto jednak pamiętać, że z grypą mogą wiązać się także takie komplikacje, jak: zapalenie ucha środkowego, zapalenie mięśnia sercowego, powikłania neurologiczne (częstsze napady padaczkowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) etc. Należy mieć zatem świadomość, że grypa ma wpływ na cały organizm, a jej leczenie pozwala zadbać o generalny stan organizmu dziecka.

  • Szczepienia nic nie dają – MIT

Wiele światowych organizacji, w tym Komitet Doradczy ds. Szczepień Ochronnych (ACIP) w USA oraz Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP), rekomenduje szczepienie wszystkich osób, które ukończyły 6. miesiąc życia. Co więcej, dzieci znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka zachorowania na grypę, stąd też powinno się szczepić je w pierwszej kolejności
Dlaczego to tak istotne? Odporność dziecka wciąż jest w trakcie rozwoju i nie ma do końca zaktywizowanych wszystkich mechanizmów odpowiadających za reakcję immunologiczną, w tym m.in. za działanie związane właśnie z walką z wirusem grypy. Młode organizmy potrzebują więc wsparcia, chociażby po to, aby ograniczyć zagrażające im powikłania. Jeśli chodzi np. o związane z grypą przypadki zapalenia ucha środkowego – jak wskazują badania, szczepienia pozwalają zredukować w tym wypadku nawet 83 proc. zachorowań.

Przeczytaj również: Angina u dzieci – przyczyny, objawy, przebieg, leczenie


  • Brydak, L.B., Grypa chorobą rodziny, Family Medicine & Primary Care Review 2011, 13, 2: 281–286 [dostęp: 01.07.2019] http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-073a4a84-e4a4-4613-8118-86d3bca66697/c/44_P.pdf
  • Brydak, L.B., Grypa znana od stuleci – nadal groźna, Family Medicine & Primary Care Review 2014; 16, 2: 181–184 [dostęp: 01.07.2019] http://archive.familymedreview.org/files/2014/pdf_022014/3_reviews_181_188.pdf
  • Brydak, L.B., Można i należy walczyć z grypą, Family Medicine & Primary Care Review 2012, 14, 2: 235–241 [dostęp: 01.07.2019] http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-76528332-18ce-43c4-a67e-2f9a949cd9f7/c/1_P_Brydak_Mozna_i_nalezy.pdf
  • Piotrowski, W.J., Górski, P., Płucne i oskrzelowe powikłania grypy, Alergia Astma Immunologia, 2002, 7(1), 27-31 [dostęp: 01.07.2019] http://mediton.nazwa.pl/library/aai_volume-7_issue-1_article-51.pdf

Linia produktów Tantum Verde