Październik 16, 2017

Lek. Med. Damian Korzybski

Zapalenie nagłośni – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z zapaleniem nagłośni trzyma się za gardło

Nagłośnia jest częścią strukturalną krtani, której zadanie stanowi zamykanie wejścia do krtani, np. podczas połykania, co ma na celu zapobieganie wpadaniu pokarmu do dróg oddechowych. Stan zapalny tego narządu najczęściej jest spowodowany zakażeniem bakterią Haemophilus influenzae, choć należy podkreślić, że wprowadzenie obowiązkowych szczepień przeciwko temu patogenowi znacząco obniżyło częstość stawianej diagnozy.

Zapalenie nagłośni często przebiega bardzo dynamicznie. Choroba objawia się wysoką gorączką, zmiennym stridorem wdechowym, zaburzeniami połykania i dusznością. Szerzący się stan zapalny i obrzęk nagłośni szybko prowadzą do mechanicznego zwężenia dróg oddechowych nad fałdami głosowymi.

Najczęściej zapalenie nagłośni rozpoznaje się w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Schorzenie należy do stanów nagłych u dzieci i może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia ze względu na ryzyko śmiertelnego upośledzenia drożności dróg oddechowych. Co jeszcze warto wiedzieć na ten temat?

Przyczyny zapalenia nagłośni

Z reguły stan zapalny krtani, zwłaszcza u dzieci, dotyczy dolnego fragmentu i mówimy wówczas o podgłośniowym zapaleniu krtani. Zapalenie nagłośni jest dużo rzadszą patologią. W jej przebiegu stan zapalny rozwija się w górnej częściej krtani – samej nagłośni i okolicznych tkankach. W przeciwieństwie do podgłośniowego zapalenia krtani, wywoływanego przede wszystkim przez wirusy, przyczyną zapalenia nagłośni w większości przypadków są zakażenia bakteryjne przede wszystkim bakteriami Haemophilus influenzae typu B, rzadziej Haemophilus parainflunzae czy Streptococcus pneumoniae. Zakażeniu sprzyja wcześniejszy uraz błony śluzowej pokrywającej nagłośnię, np. podczas przełykania twardego kęsa pokarmowego. W wielu przypadkach infekcjom towarzyszy gorączka hektyczna. Obecnie, dzięki wprowadzeniu ogólnodostępnych szczepień przeciwko Hib, ograniczono liczbę zachorowań.

Na zapalenie nagłośni najczęściej chorują dzieci między 2. a 7. rokiem życia. Do czynników sprzyjających rozwojowi choroby należą uszkodzenia błony śluzowej powlekającej chrząstkę nagłośniową – przez gorące napoje, ostre kęsy, ciało obce, alkohol czy dym tytoniowy.

Objawy zapalenia nagłośni

Zakażenie bakteryjne skutkuje szybkim rozprzestrzenianiem się stanu zapalnego. Dochodzi wówczas do obrzęku nagłośni, co w niektórych przypadkach prowadzi do zagrażającego zdrowiu i życiu zwężenia dróg oddechowych poniżej strun głosowych.

Podstawowym objawem zapalenia nagłośni jest duszność. O ile w przypadku starszych, komunikujących się dzieci jej stwierdzenie nie jest aż takim problemem, o tyle u najmłodszych, czujni opiekunowie muszą zwracać uwagę na takie symptomy, jak przyspieszenie czy spłycenie oddechu, niepokój, drażliwość, płaczliwość oraz pobudzenie ruchowe. Warto zwrócić uwagę także na przyjmowaną przez dziecko pozycję, która wspomaga wentylację poprzez pochylenie tułowia do przodu i podparcie rękami, co zwiększa aktywność mięśni oddechowych.

U niektórych dzieci duszności może towarzyszyć ból gardła, wysoka gorączka, ślinotok na skutek zaburzeń połykania, które staje się bardzo bolesne, czy stłumienie barwy głosu, określane przez rodziców jako „barani głos”. Czasem dość szybko rozwijają się objawy odwodnienia, takie jak suchość skóry i błon śluzowych jamy ustnej.

Co ważne, postęp nieleczonej choroby u dzieci jest bardzo szybki. Stan malucha gwałtownie się pogarsza, a do całkowitej niedrożności dróg oddechowych, bez włączenia odpowiedniego leczenia, może dojść nawet w przeciągu kilku godzin. Zapalenie nagłośni u dorosłych pacjentów ma z reguły dużo powolniejszy przebieg, lecz mimo to może prowadzić do śmiertelnego zwężenia dróg oddechowych.

Czytaj więcej:Zapalenie nagłośni – obraz kliniczny

Leczenie zapalenia nagłośni

Gwałtownie narastająca duszność stanowi wskazanie do wezwania pogotowia ratunkowego i hospitalizacji dziecka. Najczęściej diagnozę stawia się na podstawie obserwowanych objawów, choć pewność można mieć dopiero po wykonaniu badania endoskopowego, w którym uwidacznia się nagłośnię, objętą stanem zapalnym. Pamiętajmy jednak, że każda manipulacja w okolicy krtani, może wówczas wiązać się z odruchowym całkowitym zamknięciem dróg oddechowych, dlatego powinna być wykonywana w warunkach szpitalnych z dostępem do specjalistycznej aparatury i leków. Do zwężenia krtani może dojść także pod wpływem sytuacji stresowej.

Podstawowym celem leczenia zapalenia nagłośni jest zapewnienie drożności dróg oddechowych. Chory, niezależnie od wieku, wymaga najczęściej hospitalizacji. Przy nieznacznym nasileniu duszności leczenie ogranicza się do podawania antybiotyków, najczęściej z grupy cefalosporyn III generacji, w formie dożylnej. Nasilona duszność jest natomiast wskazaniem do intubacji na okres około 2–3 dni, kiedy efekt przyniosą podane leki. Antybiotykoterapia gwarantuje całkowite wyleczenie. Niemniej przy zbyt późnym postawieniu diagnozy śmiertelność może sięgać nawet 50%.

Zobacz również:Problemy z głosem – co je wywołuje?

Linia produktów Tantum Verde