Listopad 25, 2019

Lek. Maria Dobrowolska

Zapalenie języka – jak wyleczyć dokuczliwą dolegliwość?

Kobieta cierpiąca z powodu zapalenia języka

Zapalenie języka (z łac. glossitis) to choroba o ostrym lub przewlekłym przebiegu, którą wywołują bakterie, wirusy, grzyby lub inne czynniki. Może wystąpić samodzielnie lub być objawem innego schorzenia. Jakie preparaty apteczne stosować przy zapaleniu języka? Czy domowe sposoby są skuteczne w przypadku tej dolegliwości?

Zapalenie języka – przyczyny

Schorzenie dzieli się na:

  • pierwotne zapalenie języka,
  • wtórne zapalenie języka.

Dolegliwość o charakterze pierwotnym wywołują:

  • wirusy (np. wirus opryszczki),
  • bakterie (m.in. paciorkowce, gronkowce),
  • grzyby (np. Candida albicans).

Natomiast wtórne zapalenie języka jest konsekwencją innych schorzeń, takich jak np.:

  • choroba trzewna (celiakia),
  • alergie,
  • AIDS,
  • anemia,
  • cukrzyca,
  • awitaminoza zwłaszcza w zakresie witamin z grupy B, pelagra,
  • choroby skóry, które mogą także obejmować błony śluzowe (rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, liszaj płaski)
  • kiła (w późnym stadium choroby). 

Do czynników ryzyka sprzyjających rozwojowi omawianego stanu chorobowego zalicza się:

  • noszenie aparatu ortodontycznego,
  • urazy mechaniczne języka,
  • antybiotykoterapię,
  • choroby zębów i przyzębia,
  • próchnicę,
  • suchość w jamie ustnej,
  • oparzenia języka,
  • palenie papierosów,
  • nadużywanie alkoholu,
  • ubogą dietę dziecka i dorosłego,
  • nieodpowiednią higienę jamy ustnej.

Zapalenie języka – objawy

Jakie objawy mogą świadczyć o zapaleniu języka? Charakterystycznym symptomem jest ból języka, odczuwany podczas mówienia, jedzenia (zwłaszcza słonych i kwaśnych produktów, co często utrudnia ich spożywanie). Kolejnym częstym objawem jest uczucie pieczenia języka oraz widoczny obrzęk i zaczerwienienie tego narządu. O toczącym się stanie zapalnym świadczy też biały nalot na języku, śluzówce jamy ustnej oraz nieprzyjemny posmak w ustach. 

Na zapalenie języka wskazuje też tzw. język geograficzny (z łac. lingua geographica), gdy grzbietową część języka pokrywają jasne i różowe/czerwonawe nieregularne plamy kształtem przypominające mapę. Diagnozowany jest u około 2% populacji, a jego przyczyna jest nieznana.

Przeczytaj również: Zajady – przyczyny powstawania, objawy i sposoby leczenia

Romboidalne zapalenie grzbietu języka

Etiologia romboidalnego zapalenia grzbietu języka (z łac. glossitis rombica mediana) nie jest do końca znana. Przypuszcza się, że przyczyną mogą być nieprawidłowości rozwoju embrionalnego języka. W ostatnim czasie pojawiają się doniesienia, że do powstania choroby może przyczyniać się zakażenie drożdżakami Candida lub cukrzyca. O tego typu stanie zapalnym mówi się wtedy, gdy na języku zauważalne są niebolesne zmiany, kształtem przypominające romby. Romboidalne zapalenie grzbietu języka często nie daje żadnych objawów.

Zapalenie języka – diagnostyka

W przypadku zapalenia języka – ze względu na bardzo charakterystyczne objawy – postawienie trafnej diagnozy nie jest trudne. Aby ustalić charakter choroby (pierwotny czy wtórny), oprócz wywiadu lekarskiego konieczne jest wykonanie kilku badań:

  • wymaz i posiew z języka,
  • badania biochemiczne,
  • morfologia,
  • badanie poziomu cukru,
  • testy wykrywające kiłę,
  • testy pod kątem niedoborów witaminowych (witamin z grupy B).

Zapalenie języka – leczenie farmakologiczne

Leczenie zapalenia języka zależy od przyczyny, która wywołała stan chorobowy. Bakteryjne i grzybicze zapalenie języka wymaga prowadzenia leczenia przyczynowego (antybiotyki, leki przeciwgrzybicze). Pomocniczo stosuje się również preparaty witaminowe zawierające witaminy z grupy B oraz witaminę C. Jeśli pacjent odczuwa silny ból, stosuje się leki przeciwbólowe o działaniu miejscowym.

Zobacz także: Benzydamina – nie tylko na ból gardła

Zapalenie języka – leczenie domowe

Domowe sposoby leczenia zapalenia języka polegają przede wszystkim na zwiększonej dbałości o higienę jamy ustnej, stosowaniu płukanek na bazie ziół (np. szałwii, rumianku) oraz roztworu wodowęglanu sodu (soda oczyszczona). W przypadku towarzyszącej zapaleniu języka infekcji jamy ustnej, pomocne są produkty zawierające benzydaminę, które zmniejszają przekrwienie i obrzęk w jamie ustnej oraz gardle.

Zapalenie języka to przykra dolegliwość, która niejednokrotnie obniża komfort życia chorego, dlatego przy wystąpieniu pierwszych objawów warto skonsultować się z lekarzem, który zaleci odpowiednie leczenie.

Przeczytaj także: Rany po aparacie ortodontycznym – jak sobie z nim radzić?


  • Katarzyna Mrówka-Kata, Grzegorz  Namysłowski, Katarzyna Banert, Wojciech Ścierski: Zapalenia języka i inne wybrane jego zmiany o charakterze łagodnym, Forum Medycyny Rodzinnej 2008, tom 2, nr 2, 127–131, [dostęp: 11.09.2019] <https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/viewFile/10236/8736>

Linia produktów Tantum Verde