16.10.2018 r.

Zapalenie nagłośni - przyczyny, objawy, leczenie

Lek. Krzysztof Pawlak

Nagłośnia jest częścią strukturalną krtani, której zadanie stanowi zamykanie wejścia do krtani, np. podczas połykania, co ma na celu zapobieganie wpadaniu pokarmu do dróg oddechowych. Stan zapalny tego narządu najczęściej jest spowodowany zakażeniem bakterią Haemophilus influenzae, choć należy podkreślić, że wprowadzenie obowiązkowych szczepień przeciwko temu patogenowi znacząco obniżyło częstość stawianej diagnozy. Najczęściej zapalenie nagłośni rozpoznaje się w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Co jeszcze warto wiedzieć na ten temat?

Przyczyny zapalenia nagłośni

Z reguły stan zapalny krtani, zwłaszcza u dzieci, dotyczy dolnego fragmentu i mówimy wówczas o podgłośniowym zapaleniu krtani. Zapalenie nagłośni jest dużo rzadszą patologią. W jej przebiegu stan zapalny rozwija się w górnej częściej krtani – samej nagłośni i okolicznych tkankach. W przeciwieństwie do podgłośniowego zapalenia krtani, wywoływanego przede wszystkim przez wirusy, przyczyną zapalenia nagłośni w większości przypadków są zakażenia bakteryjne przede wszystkim bakteriami Haemophilus influenzae typu B, rzadziej Haemophilus parainflunzae czy Streptococcus pneumoniae. Zakażeniu sprzyja wcześniejszy uraz błony śluzowej pokrywającej nagłośnię, np. podczas przełykania twardego kęsa pokarmowego.

Objawy zapalenia nagłośni

Zakażenie bakteryjne skutkuje szybkim rozprzestrzenianiem się stanu zapalnego. Dochodzi wówczas do obrzęku nagłośni, co w niektórych przypadkach prowadzi do zagrażającego zdrowiu i życiu zwężenia dróg oddechowych poniżej strun głosowych.

Podstawowym objawem zapalenia nagłośni jest duszność. O ile w przypadku starszych, komunikujących się dzieci jej stwierdzenie nie jest aż takim problemem, o tyle u najmłodszych, czujni opiekunowie muszą zwracać uwagę na takie symptomy, jak przyspieszenie czy spłycenie oddechu, niepokój, drażliwość, płaczliwość oraz pobudzenie ruchowe. Warto zwrócić uwagę także na przyjmowaną przez dziecko pozycję, która wspomaga wentylację poprzez pochylenie tułowia do przodu i podparcie rękami, co zwiększa aktywność mięśni oddechowych.

U niektórych dzieci duszności może towarzyszyć ból gardła, wysoka gorączka, ślinotok na skutek zaburzeń połykania, które staje się bardzo bolesne, czy stłumienie barwy głosu, określane przez rodziców jako „barani głos”. Czasem dość szybko rozwijają się objawy odwodnienia, takie jak suchość skóry i błon śluzowych jamy ustnej.

Co ważne, postęp nieleczonej choroby u dzieci jest bardzo szybki. Stan malucha gwałtownie się pogarsza, a do całkowitej niedrożności dróg oddechowych, bez włączenia odpowiedniego leczenia, może dojść nawet w przeciągu kilku godzin. Zapalenie nagłośni u dorosłych pacjentów ma z reguły dużo powolniejszy przebieg, lecz mimo to może prowadzić do śmiertelnego zwężenia dróg oddechowych.

Leczenie zapalenia nagłośni

Gwałtownie narastająca duszność stanowi wskazanie do wezwania pogotowia ratunkowego i hospitalizacji dziecka. Najczęściej diagnozę stawia się na podstawie obserwowanych objawów, choć pewność można mieć dopiero po wykonaniu badania endoskopowego, w którym uwidacznia się nagłośnię, objętą stanem zapalnym. Pamiętajmy jednak, że każda manipulacja w okolicy krtani, może wówczas wiązać się z odruchowym całkowitym zamknięciem dróg oddechowych, dlatego powinna być wykonywana w warunkach szpitalnych z dostępem do specjalistycznej aparatury i leków. Do zwężenia krtani może dojść także pod wpływem sytuacji stresowej.

Podstawowym celem leczenia zapalenia nagłośni jest zapewnienie drożności dróg oddechowych. Chory, niezależnie od wieku, wymaga najczęściej hospitalizacji. Przy nieznacznym nasileniu duszności leczenie ogranicza się do podawania antybiotyków, najczęściej z grupy cefalosporyn III generacji, w formie dożylnej. Nasilona duszność jest natomiast wskazaniem do intubacji na okres około 2–3 dni, kiedy efekt przyniosą podane leki. Antybiotykoterapia gwarantuje całkowite wyleczenie. Niemniej przy zbyt późnym postawieniu diagnozy śmiertelność może sięgać nawet 50%.

Bibliografia

[1] Pediatria, tom 2, pod red. Kawalec W., PZWL, Warszawa 2013.

[2] Pediatria. Podręcznik do Lekarskiego Egzaminu Końcowego i Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, pod red. Dobrzańska A., Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2014.

[3] https://pediatria.mp.pl/choroby/laryngologia/142284,zapalenie-naglosni – data dostępu: 29.09.2018.

[4] Zoorob R. et al., Antibiotic use in acute upper respiratory tract infections, “Am Fam Physician”, 2012 Nov 1;86(9):817–22.

[5] Lon S.A. et al., Acute epiglottitis: A review of 50 patients, “Indian J Otolaryngol Head Neck Surg”, 2006 Apr;58(2):178–8.

Najnowsze wpisy na blogu

INFORMACJA PRAWNA
Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.
TV/WWW/10/2017