16.10.2017 r.

Zapalenie nagłośni

Tantum Verde®

Zapalenie nagłośni

Zapalenie nagłośni często przebiega bardzo dynamicznie. Choroba objawia się wysoką gorączką, zmiennym stridorem wdechowym, zaburzeniami połykania i dusznością. Szerzący się stan zapalny i obrzęk nagłośni szybko prowadzą do mechanicznego zwężenia dróg oddechowych nad fałdami głosowymi. Schorzenie należy do stanów nagłych u dzieci i może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia ze względu na ryzyko śmiertelnego upośledzenia drożności dróg oddechowych. Zapalenie nagłośni zalicza się do zakażeń pierwotnie bakteryjnych – co najmniej 70 proc. zachorowań powodują pałeczki Haemophilus influenzae typu B.

Etiopatogeneza zapalenia nagłośni

Zapalenie nagłośni przebiega ostro z manifestacją narządową w przedsionku krtani. To choroba o etiologii bakteryjnej, która występuje stosunkowo rzadko. Najczęstszym czynnikiem infekcyjnym jest pałeczka Haemophilus influenzae typu b (Hib), która wywołuje ciężkie zakażenia wieku dziecięcego, w tym opon mózgowych, płuc, może prowadzić do posocznicy. W wielu przypadkach infekcjom towarzyszy gorączka hektyczna. Obecnie, dzięki wprowadzeniu ogólnodostępnych szczepień przeciwko Hib, ograniczono liczbę zachorowań.

Wykazuje się, że bakterie Haemophilus influenzae typu b (otoczkowego) mogą odpowiadać nawet za 97 proc. przypadków zapalenia nagłośni. Znacznie rzadziej zakażenie powodują Haemophilus parainfluezae, Streptoccocus pneumoniae, Staphylococcus aureus, a sporadycznie wirus Herpes simplex (HSV) lub wirus Epsteina-Barr (EBV).

Na zapalenie nagłośni najczęściej chorują dzieci między 2. a 7. rokiem życia. Do czynników sprzyjających rozwojowi choroby należą uszkodzenia błony śluzowej powlekającej chrząstkę nagłośniową – przez gorące napoje, ostre kęsy, ciało obce, alkohol czy dym tytoniowy.

Ostre zapalenie nagłośni to proces zapalny, który przyczynia się do przekrwienia i obrzęku nagłośni oraz fałdów nalewkowo-nagłośniowych. Progresja zapalnego nacieku nagłośni i obturacji głośni skutkuje dekompensacją niewydolności oddechowej i silnymi dusznościami, które mogą prowadzić do ostrego niedotlenienia i bezpośrednio zagrażać życiu.

Zapalenie nagłośni – obraz kliniczny

Początek choroby zwiastują silne dolegliwości bólowe gardła, po których pojawia się objaw podstawowy: duszność ze swą skrajną, najgroźniejszą postacią – asfiksją.

U dzieci ostre zapalenie nagłośni przebiega niezwykle dynamicznie – całkowite zablokowanie drogi oddechowej może nastąpić w ciągu kilku godzin. Opiekunowie powinni zwracać uwagę na wzmożoną czynność oddechową, szybszy lub płytszy oddech, pobudzenie psychoruchowe.

Choroba objawia się nagłą, wysoką gorączką, zaburzeniami połykania ze ślinotokiem, narastającym świstem krtaniowym, bólem gardła i stłumioną, „buczącą” barwą głosu (ze względu na mniejszą przestrzeń rezonacyjną). Mali pacjenci przyjmują charakterystyczną pozycję ciała: siedzącą, z pochyleniem tułowia i wysunięciem ramion do przodu, co umożliwia bierny wypływ śliny z ust.

Dziecko z ostrym zapaleniem nagłośni zwykle odmawia przyjmowania pokarmów i płynów – odwodnienie i uogólniona reakcja zapalna wywołują hipowolemię i hipoperfuzję tkanek. Wyniki badań laboratoryjnych wykazują wysoką leukocytozę z rozmazem granulocytarnym, wysokim CRP i dużym stężeniem PCT.

U dorosłych choroba przebiega wolniej, może poprzedzać ją zakażenie górnych dróg oddechowych oraz uraz nagłośni. Problemom z połykaniem i wyższej temperaturze ciała towarzyszą dolegliwości bólowe szyi lub klatki piersiowej. Co prawda, objawy nie narastają tak dynamicznie jak u małych pacjentów, ale ryzyko rozwoju śmiertelnego upośledzenia drożności dróg oddechowych również istnieje.

Metody leczenia zapalenia nagłośni

Zapalenie nagłośni prowadzi do ostrej niewydolności oddechowej, dlatego chore dzieci zwykle kieruje się na hospitalizację i leczenie na oddziale intensywnej terapii. Chorobę należy przede wszystkim odróżnić od podgłośniowego zapalenia krtani – tylko wczesne rozpoznanie pozwala szybko wdrożyć prawidłowe leczenie i istotnie ograniczyć śmiertelność.

Podczas badania przedmiotowego i całego procesu diagnostycznego należy zachować szczególną ostrożność. Każda manipulacja w okolicy gardła i krtani może sprowokować asfiksję z powodu gwałtownego zamknięcia dróg oddechowych przez obrzękniętą nagłośnię. Dzieci z mniej nasilonymi objawami, które nie wymagają natychmiastowego zabezpieczenia drożności dróg oddechowych, bada się w warunkach, które w każdej chwili umożliwiają wykonanie intubacji lub tracheotomii. Oceny stanu krtani i nagłośni dokonuje się za pomocą miękkiego endoskopu wprowadzanego przez nos. Czasem zleca się badania laboratoryjne, rzadziej zdjęcia boczne szyi.

Pacjentów z umiarkowaną dusznością kieruje się na obserwację w szpitalu i podaje dożylnie antybiotyk. U chorych z silnymi dusznościami bezzwłocznie przeprowadza się intubację dotchawiczą przez nos lub usta, w niektórych przypadkach (w stanach bezpośredniego zagrożenia życia) tracheotomię lub konikotomię.

Dorosłym, u których choroba ma łagodny przebieg, lekarz może zalecić odpoczynek w domu, antybiotykoterapię i leczenie objawowe. Ulgę przynoszą inhalacje i płukanie gardła (np. roztworem z benzydaminą) oraz utrzymywanie odpowiedniego poziomu wilgotności powietrza w pomieszczeniach.

lek. med. Damian Korzybski

Specjalista chorób wewnętrznych i specjalista chorób płuc

INFORMACJA PRAWNA
Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.
TV/WWW/10/2017