30.06.2017 r.

Wirusowe zapalenie gardła

Tantum Verde®

Wirusowe zapalenie gardła

Za zapalenie gardła najczęściej odpowiadają wirusy. Najwięcej pacjentów z infekcją zgłasza się do lekarza jesienią, zimą i wczesną wiosną. Chorobie towarzyszą: silny ból gardła, bolesne przełykanie, gorączka lub podwyższona temperatura. Chorym zaleca się leczenie objawowe i leki przeciwwirusowe.

Wirusy: najczęstsza przyczyna zapalenia gardła

Wirusowe zapalenie gardła dotyka pacjentów w każdym wieku, ale najczęściej infekcja rozwija się u dzieci między 4. a 7. rokiem życia. U nich bowiem układ immunologiczny nie jest w pełni dojrzały. Najwięcej przypadków odnotowuje się od września do kwietnia, kiedy poziom odporności spada. Watro zaznaczyć, że to zjawisko fizjologiczne, niezwiązane z niedoborami odporności wynikającymi ze stanów chorobowych.

Do zapalenia gardła najczęściej przyczyniają się wirusy. Szacuje się, że tylko co dziesiąty pacjent z infekcją gardła zapada na bakteryjne zapalenie gardła i migdałków, wywołane przez paciorkowiec beta-hemolizujący z grupy A. Zakażenia bakteryjne można leczyć antybiotykiem, ale antybiotykoterapia stosowana w niepowikłanym wirusowym zapaleniu błony śluzowej gardła nie ma uzasadnienia.

Infekcje o etiologii wirusowej z reguły leczy się objawowo, łagodząc dokuczliwe symptomy schorzenia. Skuteczne okazują się też środki immunomodulujące, które korzystnie wpływają na odpowiedź immunologiczną ustroju przeciw patogenom (intensyfikują ją). Aktywizują komórki układu odpornościowego i pobudzają leukocyty do wydzielania substancji przeciwwirusowych. Preparaty zaleca się zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, gdy słabnie działanie układu immunologicznego.

Infekcja przenosi się drogą kropelkową. Do zakażenia dochodzi także przez kontakt z wydzieliną z nosa lub gardła chorego, dlatego wirus łatwo rozprzestrzenia się w szkołach, przedszkolach (dzieci oblizują zabawki i wymieniają się nimi, dzielą się sztućcami, poduszkami etc.).

Przebieg wirusowej infekcji gardła

Gdy wirusy wnikną do jamy nosowo-gardłowej, prowadzą do uszkodzeń nabłonka, co aktywizuje komórki odpornościowe do wydzielania mediatorów zapalenia. Kiedy naczynia rozszerzają się i zwiększają przepuszczalność, pojawiają się charakterystyczne objawy, jak zaczerwienienie, ból i obrzęk błony śluzowej gardła. Dochodzi do nadmiernej produkcji wydzieliny.

Proces zapalny w infekcji wirusowej zwykle nie ogranicza się do błony śluzowej gardła, ale rozprzestrzenia się też na migdałki podniebienne i śluzówkę nosa. Wirusowe zapalenie gardła potocznie określa się mianem „przeziębienia”. U dorosłych pacjentów do choroby najczęściej przyczyniają się adenowirusy i rynowirusy, czasem enterowirusy. Nieraz za infekcję odpowiadają wirusy grypy, cytomegalii, opryszczki, wirus Epsteina-Barr.

Stan zapalny z reguły rozwija się kilka dni po zakażeniu. Charakterystycznym symptomem wirusowego zapalenia gardła jest ból gardła, nieraz bardzo dokuczliwy, który wywołuje problemy z przełykaniem. Obrzęk błony śluzowej wiąże się z uczuciem ciała obcego w gardle. Pojawia się katar (z upośledzeniem drożności nosa), czasem kaszel (zwykle suchy). Błona śluzowa gardła pokrywa się śluzową wydzieliną, staje się rozpulchniona i zaczerwieniona. Pacjentom doskwiera gorączka, ewentualnie stan podgorączkowy. Chorzy na grypę skarżą się też na objawy ogólnoustrojowe, jak osłabienie, dreszcze, bóle głowy, mięśni.

Zapalenie gardła o etiologii wirusowej jest chorobą samoograniczającą się, u dorosłych pacjentów objawy powinny ustąpić po upływie około tygodnia (u dzieci mogą utrzymywać się dłużej).

Metody leczenia wirusowego zapalenia gardła

Leczenie polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów choroby. Pacjentom zaleca się leki zwalczające dolegliwości bólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe (np. paracetamol, ibuprofen). Ulgę przynoszą też cukierki, lizaki, spraye i tabletki na gardło które łagodzą ból, podrażnienie i przyspieszają regenerację nabłonka. Środki znieczulają, nawilżają błony śluzowe, miejscowo odkażają i uśmierzają uczucie drapania w gardle. Chorzy powinni leżeć w łóżku, unikać wysiłku fizycznego i dużo pić (szczególnie, gdy wystąpi gorączka). Symptomy uśmierzają płyny do płukania gardła (np. ziołowe) i inhalacje parowe (szałwia, rumianek, tymianek). Infekcję pomagają zwalczyć również leki immunomodulujące i przeciwwirusowe.

Nie wolno przepisywać antybiotyku w każdym przypadku zapalenia gardła, ponieważ mogą się wyizolować szczepy wielooporne, niewrażliwe na najsilniejsze leki. Ponadto, antybiotyki nie usuwają wirusów z organizmu i nie można przy ich pomocy prowadzić skutecznej terapii infekcji wirusowych. Bezpodstawne stosowanie antybiotyków wywołuje dodatkowe problemy zdrowotne, m.in. zmiany fizjologicznej flory bakteryjnej jamy ustnej, które sprzyjają namnażaniu grzybów patogennych. Gdy jednak w przebiegu zapaleń wirusowych dojdzie do nadkażeń bakteryjnych, wdrożenie kuracji antybiotykowej ma medyczne uzasadnienie.

 

lek. med. Damian Korzybski

Specjalista chorób wewnętrznych i specjalista chorób płuc

INFORMACJA PRAWNA
Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.
TV/WWW/10/2017