24.10.2018 r.

Szary nalot na migdałkach – co oznacza?

Lek. Katarzyna Wiak

Ból i zaczerwienienie gardła to najczęstsze objawy powszechnych chorób przeziębieniowych. W niektórych przypadkach można jednak zaobserwować na migdałkach obecność szarego nalotu, który najczęściej wskazuje na bakteryjne pochodzenie infekcji. Jakie inne objawy nakierowują lekarza na to rozpoznanie? Jaka forma leczenia jest wówczas niezbędna? Czy przyczyną obecności szarego nalotu mogą być inne rodzaje infekcji?

Przyczyny obecności szarego nalotu na migdałku

Najczęstszą przyczyną wystąpienia nalotu na migdałkach jest zakażenie bakteriami z rodzaju paciorkowców o potencjale ropotwórczym. Wówczas mówimy o bakteryjnej anginie, czyli zapaleniu migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła, spowodowanym właśnie przez te patogeny. Obecność nalotu stanowi jedno z kryteriów tzw. skali Centora, która określa prawdopodobieństwo, że przyczyną zapalenia gardła są paciorkowce.

Niestety obecność szarego nalotu na migdałku może być również objawem zakażeń innymi drobnoustrojami – zarówno wirusami, jak i bakteriami. Ropną anginę mogą przypominać infekcje gardła wywołane adenowirusami, wirusem opryszczki, cytomegalowirusem, a nawet wirusem HIV. Wśród bakterii, które mogą okazać się przyczyną pojawieni się nalotu, wymienia się także dwoinki rzeżączki czy bakterie beztlenowe. Szary nalot o charakterze wysięku, ściśle przylegający do błony śluzowej gardła i migdałków, która zaczyna krwawić podczas próby „starcia” nalotu, może natomiast wskazywać na zakażenie bakterią – maczugowcem błonicy. Tę chorobę diagnozuje się jednak stosunkowo rzadko ze względu na obowiązkowe szczepienia dzieci.

Obecność na migdałku szarego nalotu o charakterze pojedynczych plamek, zwłaszcza u osób z obniżona odpornością, np. w trakcie innej infekcji, podczas antybiotykoterapii czy przy stosowaniu leków obniżających odporność organizmu, może być efektem grzybicy, czyli infekcji drożdżakiem z rodzaju Candida.

Objawy towarzyszące obecności szarego nalotu na migdałku

Ustalenie przyczyny obecności szarego nalotu na migdałku wymaga zebrania dokładnego wywiadu i zbadania pacjenta, co pomaga określić objawy towarzyszące. Jeśli pacjent nie skarży się na żadne inne symptomy, warto na początku ustalić, czy na pewno mamy do czynienia z obecnością nalotu. Czasem zdarza się, że obserwowany przez chorego wysięk to tylko resztki pokarmowe, np. po zjedzonym twarogu, jogurcie czy wypitym mleku.

W przebiegu anginy paciorkowcowej, dla której najbardziej charakterystyczny jest nalot na gardle i migdałkach, chorzy skarżą się na intensywny ból gardła, nasilający się zwłaszcza podczas przełykania, i często wysoką gorączkę, przekraczającą 38°C. Dość charakterystyczny jest również brak kaszlu i powiększenie przednich węzłów chłonnych szyi. Wszystkie te objawy występują we wspomnianej skali Centora.

Prawidłowe wartości temperatury lub stany podgorączkowe, a także mniej nasilone dolegliwości bólowe mogą wskazywać na wirusową lub grzybiczą przyczynę obecności nalotu.

Leczenie zapalenia gardła z towarzyszącym nalotem na migdałkach

Jeśli lekarz z dużym prawdopodobieństwem podejrzewa, że przyczyną zapalenia gardła, a co za tym idzie – obecności szarego nalotu – jest infekcja bakteryjna, a w razie potrzeby potwierdzi to także badanie mikrobiologiczne pobranego wymazu, niezbędne jest włączenie antybiotykoterapii jako leczenia zwalczającego przyczynę zakażenia. Jednocześnie ze względu na silne dolegliwości bólowe zaleca się stosowanie substancji przeciwbólowych i odkażających, takich jak np., benzydamina, dostępna w wygodnej postaci aerozolu czy tabletek do ssania. Wielu pacjentów chwali sobie również domowe sposoby zwalczania dolegliwości, takie jak picie mleka z miodem i dodatkiem czosnku. W razie gorączki należy sięgnąć po leki przeciwgorączkowe.

Jeśli przyczyną zakażenia gardła i szarego nalotu na migdałku okaże się infekcja wirusowa, można sięgnąć po leki przeciwwirusowe. Jeśli natomiast mamy do czynienia z pleśniawką, czyli infekcją grzybiczą, stosuje się najczęściej miejscowe leki przeciwgrzybicze. Oczywiście również w tych przypadkach można posiłkować się lekami przeciwbólowymi i odkażającymi.

Bibliografia:

[1] Pod red. Kawalec W., Pediatria, tom 2, wyd. PZWL, Warszawa 2013

[2] Pod red. Dobrzańska A., Pediatria. Podręcznik do Lekarskiego Egzaminu Końcowego i Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego, wyd. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2014

[3] Pod red. Gajewski P., Interna Szczeklika 2017, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2017

[4] Dr hab. n. med. E.Kuchar, W przebiegu jakich zakażeń, poza paciorkowcowymi mogą występować naloty na migdałkach? - https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.6.3.26

[5] https://pediatria.mp.pl/choroby/laryngologia/78438,zapalenie-gardla-i-angina

Najnowsze wpisy na blogu

INFORMACJA PRAWNA
Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.
TV/WWW/10/2017