08.09.2017 r.

Grypa – choroba wirusowa

Tantum Verde®

Grypa – choroba wirusowa

Grypa to choroba wirusowa, która przenosi się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z chorym. Najczęściej objawia się bólami stawowo-mięśniowymi, osłabieniem, wysoką gorączką z dreszczami i uczuciem ogólnego rozbicia. Przebieg grypy przypomina wiele innych chorób, dlatego należy różnicować ją m.in. z chorobą przeziębieniową i ostrym zapaleniem gardła i migdałów podniebiennych (anginą).

Wirus grypy

Mianem grypy określa się zespół objawów klinicznych, które wiążą się z ostrym zakażeniem układu oddechowego. Choroba dotyka pacjentów w każdym wieku.

Grypę wywołują trzy typy wirusów grypy – A, B i C. Za zachorowania epidemiczne odpowiadają przede wszystkim typy A i B. Wirus typu A, najaktywniejszy z nich, wyróżnia się wysoką zmiennością antygenową, stąd sezonowe epidemie. Poza tym nowe warianty wirusa wymuszają modyfikacje składu szczepionek (należy je aktualizować co roku). Konfiguracja białek powierzchniowych, hemaglutyniny (H) i neuraminidazy (N), pozwala podzielić wirusa typu A na podtypy: najczęściej grypę sezonową powodują H1N1 i H3N2, rzadziej podtyp H1N2. Najwięcej przypadków grypy rozpoznaje się od października do kwietnia.

Wirus typu B cechuje się mniejszą zmiennością niż typ A. Wirus typu C uaktywnia się tylko u małych pacjentów. W jego budowie brak białka neuraminidazy. Zazwyczaj zakażenia wirusami typu B i C przebiegają łagodniej niż wirusami typu A.

Wirus grypy wnika do organizmu i zaczyna namnażać się w nabłonku wyścielającym drogi oddechowe. Chociaż nie prowadzi do wiremii, pojawiają się objawy o charakterze ogólnym. Dochodzi do nich na skutek działania cytokin wydzielanych w procesie zapalnym. Uwagę zwraca wirus grypy A/H1N1v, który wykazuje szczególne powinowactwo do komórek nabłonka dolnych dróg oddechowych – może przenikać głębiej do układu oddechowego, namnażać się w komórkach nabłonkowych i prowadzić do ich uszkodzeń.

Gdy dojdzie do zakażenia

Wirusy grypy są obecne w wydzielinie z dróg oddechowych. Do zakażenia zwykle dochodzi drogą kropelkową. Jednak zarazić można się nie tylko przebywając w pobliżu osoby chorej lub bezobjawowego nosiciela – również przez kontakt bezpośredni lub kontakt ze skażonymi przedmiotami.

Objawy grypy pojawiają się po upływie 1-7 dni od momentu zakażenia (zwykle okres wylęgania wynosi 2 doby). Choroba często ustępuje samoistnie po 3-7 dobach, ale uczucie rozbicia i suchy kaszel na ogół utrzymują się dłużej. Szacuje się, że ok. połowa zakażeń to przypadki bezobjawowe.

Grypa rozpoczyna się nagle. Towarzyszą jej objawy o charakterze ogólnym, a więc gorączka (pow. 38 st. C) z dreszczami, bóle mięśni, stawów i głowy. Dołączają do nich złe samopoczucie, uczucie ogólnego rozbicia i znaczne osłabienie. Dolegliwości ze strony dróg oddechowych obejmują suchy kaszel, ból gardła i nieżyt nosa. Dzieciom czasem doskwierają mdłości, torsje, biegunka.

Wirus A/H1N1v, który może głębiej penetrować układ oddechowy, w pewnych przypadkach prowadzi do szybkiego postępu choroby i wywołuje masywne zapalenie płuc przebiegające z niewydolnością oddechową.

W oparciu o same objawy nie można jednoznacznie rozpoznać grypy. Podobne dolegliwości towarzyszą szeregu chorobom, które wywołują inne patogeny (np. choroba przeziębieniowa, angina paciorkowcowa, bakteryjne zapalenie tchawicy). Niekiedy diagnozę potwierdza się badaniem wirusologicznym materiału z nosa i gardła (wynik dodatni – grypa potwierdzona laboratoryjnie). Należy zaznaczyć, że najczęściej badania laboratoryjne są zbędne, ponieważ nie wpływają na zasady postępowania.

Leczenie i profilaktyka grypy

W terapii grypy duże znaczenie ma walka z gorączką – zaleca się odpowiednie dawki leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych (paracetamol, ibuprofen). Dzieciom do 12. roku życia nie wolno podawać kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) z powodu ryzyka rozwoju zespołu Reye’a. W leczeniu grypy stosuje się leki przeciwwirusowe, które zwalczają wirusy i działają immunostymulująco.

W razie potrzeby podaje się leki przeciwkaszlowe i leki obkurczające naczynia śluzówki nosa. Ból gardła można łagodzić przy pomocy leków z substancją czynną benzydaminą. Pacjenci powinni odpoczywać w domu, nawadniać organizm (przyjmować dużo płynów), nawilżać błony śluzowe jamy ustnej i dróg oddechowych.

Włączenie antybiotyków do leczenia grypy bez komplikacji jest bezzasadne. Antybiotykoterapię można stosować w przypadku nadkażeń bakteryjnych.

Profilaktyka grypy obejmuje szczepienia ochronne i wzmożoną higienę w okresie zachorowań (zwłaszcza częste mycie rąk). Zaleca się unikania dużych skupisk ludzkich. Podczas kontaktu z chorym należy pamiętać o dodatkowych zabezpieczeniach (np. maseczce chirurgicznej na twarz). Pacjenci z grypą powinni przebywać w domu i ograniczyć kontakty z innymi osobami do minimum.

lek. med. Damian Korzybski

Specjalista chorób wewnętrznych i specjalista chorób płuc

INFORMACJA PRAWNA
Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.
TV/WWW/10/2017