11.05.2017 r.

Bakteryjne zapalenie gardła

Tantum Verde®

Bakteryjne zapalenie gardła

Na bakteryjne zapalenia gardła zapada zdecydowanie mniej pacjentów niż na infekcje wirusowe. Chorym doskwierają: gorączka, ból, pieczenie i drapanie w gardle. Objawy przyczyniają się do kłopotów z przełykaniem i wzbudzają niechęć do jedzenia i picia.

Bakteryjne zapalenia gardła: drogi zakażenia i patogeny

Zapalenie gardła na tle bakteryjnym najczęściej dotyka dzieci między 4. a 6. rokiem życia, których układ immunologiczny nie wykształcił jeszcze wszystkich mechanizmów obronnych. Na infekcję zapadają również pacjenci dorośli. Drobnoustroje łatwo przenoszą się w dużych skupiskach ludzkich, np. w żłobkach, przedszkolach, szkołach. Najwięcej przypadków choroby odnotowuje się późną jesienią, zimą i wczesną wiosną.

Do zapalenia gardła o etiologii bakteryjnej przyczyniają się zwykle paciorkowce beta-hemolizujące grupy A (Streptococcus pyogenes). Rzadziej infekcję wywołują paciorkowce beta-hemolizujące z grupy C i G lub bakterie atypowe (Arcanobacterium haemolyticum, Mycoplasma pneumoniae). Patogeny przenoszą się drogą kropelkową albo w czasie bezpośredniego kontaktu z chorym. Najczęściej chorobę rozprzestrzeniają pacjenci, którzy nie przyjmują antybiotyków – mogą zakażać jeszcze tydzień po ustąpieniu symptomów. Osoby leczone antybiotykiem, tylko podczas początkowych 24 godzin kuracji.

Objawy bakteryjnego zapalenia gardła

Zapalenie gardła o etiologii bakteryjnej wiąże się z silniejszymi objawami niż zapalenie wirusowe. Początek choroby przebiega dość gwałtownie. W ciężkich infekcjach, które najczęściej rozwijają się u dzieci, konieczne bywa leczenie szpitalne.

Symptomy zakażeń paciorkowcowych pojawiają się po 1-4 dniach od zakażenia. Chorzy cierpią z powodu uporczywego bólu gardła, któremu towarzyszą inne dolegliwości, w tym uczucie drapania, pieczenia, kłucia. Gorączka występuje z dreszczami i osłabieniem. Pacjenci skarżą się na brak apetytu (przełykanie utrudniają objawy choroby). W zapaleniu bakteryjnym nie pojawia się kaszel (objaw bardziej charakterystyczny dla infekcji wirusowych).

Gardło chorego z infekcją bakteryjną jest zaczerwienione, rozpulchnione, węzły chłonne są powiększone i tkliwe. Na tylnej ścianie gardła może pojawić się treść ropna. W przebiegu zapalenia gardła i migdałków powiększają się i rozpulchniają migdałki podniebienne, występują naloty włóknikowe.

Diagnostyka bakteryjnego zapalenia gardła

Diagnozę bakteryjnych zapaleń gardła stawia się przy pomocy badania podmiotowego i przedmiotowego. Czasem pacjent wymaga badań dodatkowych (np. szybkiego testu antygenowego, posiewu wymazu z gardła).

W przypadku podejrzenia paciorkowcowego zapalenia migdałków podniebiennych stosuje się skalę punktową wg Centora/Mc Isaaca, która pozwala wykluczyć zakażenia wirusowe. Prócz typowych objawów infekcji, lekarz bierze pod uwagę wiek pacjenta (bardziej na zachorowania narażone są dzieci do 15. roku życia). Do charakterystycznych symptomów anginy paciorkowcowej należą: gorączka pow. 38 st. C, brak kaszlu, powiększenie węzłów chłonnych, nalot na migdałkach i obrzęk. Jeden objaw odpowiada jednemu punktowi. Przy punktacji 0-1 prawdopodobieństwo infekcji paciorkowcowej jest nieduże, 4-5 – bardzo duże (mimo to zaleca się diagnostykę bakteriologiczną przed wdrożeniem antybiotykoterapii). Punktacja 2-3 sugeruje wykonanie testu paciorkowcowego i/lub posiewu (od ich wyniku zależy dalsze postępowanie).

Antybiotyki w zakażeniach paciorkowcowych

Zapalenia bakteryjne gardła (podobnie jak wirusowe) mają charakter samoograniczający się. Objawy powinny ustąpić w ciągu 7-10 dni. Zakażenia bakteryjne leczy się przy pomocy antybiotyków oraz objawowo.

Antybiotykoterapia zapobiega powikłaniom i rozprzestrzenianiu się infekcji paciorkowcowej, istotnie łagodzi objawy i skraca czas trwania choroby. Jako antybiotyk pierwszego wyboru najczęściej stosuje się penicylinę V (pod warunkiem, że pacjent nie jest uczulony). Lek należy przyjmować doustnie przez 10 dni. Chorym uczulonym zaleca się cefalosporyny. Rzadziej podaje się makrolidy lub klindamycynę. Amoksycylinę z klawulanianem rekomenduje się w przypadku nawrotu anginy paciorkowcowej.

Leczenie objawowe

Nie wolno zapominać o nawadnianiu organizmu (należy przyjmować dużą ilość płynów) i nawilżaniu dróg oddechowych (zaleca się inhalacje z NaCl). Można stosować także nawilżacze powierza. Ból, pieczenie, kłucie w gardle łagodzą preparaty z substancją czynną benzydaminą (dostępne bez recepty). Pomagają środki na bazie ziół, np. kwiatu lipy, korzenia prawoślazu, liści szałwii. Pacjenci powinni przyjmować leki przeciwgorączkowe, przeciwzapalne (ibuprofen, paracetamol) i odpoczywać w łóżku.

W ostrym zapaleniu gardła na tle bakteryjnym pomocne okazują się tzw. domowe sposoby. Chorzy mogą przyrządzać sobie syrop z cebuli, miodu i cytryny, mleko z miodem i cytryną, płukać gardło preparatami ziołowymi, pić sok malinowy.

 

lek. med. Damian Korzybski

Specjalista chorób wewnętrznych i specjalista chorób płuc

INFORMACJA PRAWNA
Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.
TV/WWW/10/2017